Tomiki + audiobook Projekt magisterski Sławomir Kortas

Projekt powstał w pracowni Komunikacji Wizualnej pod kierunkiem dr Moniki Zawierowskiej-Łozińskiej. Temat pracy: Poezja w komunikacie wizualnym. Układ ilustracyjno-typograficzny do wybranego tekstu literackiego. Część praktyczna obejmowała stworzenie tomiku poezji z wykorzystanie rysunków wykonanych przez dzieci.W efekcie powstała koncepcja wydania dwóch wersji publikacji skierowanych do rożnych grup wiekowych. Dopełnieniem całości stanowi audiobook z utworami zaprezentowanymi przez dzieci.

Prezentacja projektu poniżej.

Część teoretyczną stanowią natomiast trzy główne elementy opisane w poniższym streszczeniu.

Początkowa część pracy traktuje o historycznym aspekcie tematu. Przybliżone zostały początki formy ilustracji, a także funkcjonalnych form wierszy wizualnych pojawiających się w literaturze dawnej. Poprzez pryzmat technologicznych przemian i wynikających z nich możliwości zarysowany został rozwój znaczenia i funkcji poezji kierowanej do coraz szerszego kręgu odbiorców. Omówione przykłady form graficznych odnoszących się do poezji zestawiono ze współczesnymi odpowiednikami. Pokazane zostały również przykłady ruchów artystycznych i projektowych skierowanych przeciwko uprzemysłowieniu, które miało rzekomo wpłynąć negatywnie na poziom wydawanych książek.

Kolejny etap dociekań dotyczył w szczególności eksperymentów na gruncie wizualnych interpretacji i odniesień do poezji w okresie ostatniego stulecia. Znaczące były w tej kwestii rozwijające się techniki i możliwości podczas kreowania i projektowania książki. Prześledzone zostały dokonania nurtów i grup artystycznych, projektowych jak również twórców indywidualnych. Przedstawione są rozważania na temat współczesnej poezji wizualnej. Przywołane zostały przykłady rozgraniczające drogę rozwoju poezji wizualnej.
Z jednej strony postrzeganej jako nowy obszar literatury (bez miejsca na projektowanie), z drugiej natomiast rozwijającej się jako dziedzina sztuk plastycznych. Opisana została wielowątkowość oraz nasilające się zainteresowanie graficznymi możliwościami, jakie kryje poetycki przekaz.

Znacząca cześć pracy została poświęcona poezji dla dzieci, która u swoich podstaw ma misję edukacyjną. Zarysowany został kierunek rozwoju, ze szczególnym zwróceniem uwagi na funkcje jakie spełnia ten rodzaj poezji. Właśnie poprzez przybliżenie jej znaczenia w relacji z dzieckiem, określona została zasadność, a raczej konieczność współistnienia wizualnego dopełnienia wierszy. Przedstawione są rodzaje relacji tekstu i ilustracji w tomikach poezji dla dzieci. Wszelkiego rodzaju wytyczne dotyczące projektowania dla dzieci zostały wzbogacone przykładami wydanych tomików. Określony jest szereg zasad w projektowaniu dla dzieci. Opisane zostały style ilustracji i ich postrzeganie. Przybliżono również zasady dotyczące projektowania dla grupy docelowej dzieci w określonym wieku. Zwieńczeniem tej części pracy jest opis pozytywnego wpływu jaki wywiera kontakt dziecka z dobrze zaprojektowaną publikacją. Omówiony został jej wpływ na naukę czytania jak również możliwość stymulowania rozwoju dziecka, które tworzy rysunki do wierszy.

Pracę kończy omówienie części praktycznej. Finalny projekt obejmuje dwie publikacje skierowane do dzieci. Punktem wyjścia do stworzenia publikacji jest seria dwunastu wierszy. Wiersze zamykają się w cyklu pór roku. Materiał wyjściowy to rysunki tworzone przez dzieci do wybranych wierszy. Opisane zostają zorganizowane w tym celu spotkania warsztatowe dzieci z autorką tekstów wraz z moim udziałem. Na bazie rysunków i treści wierszy stworzyłem dwa układy ilustracyjno-typograficzne skierowane do dzieci w różnym wieku. Pierwsza publikacja, przeznaczona dla dzieci w wieku 3-5 lat, zawiera jedynie wybrane fragmenty wierszy, stanowiące spójny element ilustracji. Druga publikacja skierowana jest do dzieci w wieku 6-10. Ilustracje zawierają pełne teksty utworów. Publikacje różnią się formatem, użytym krojem pisma oraz rodzajem wykończenia drukarskiego dopasowanego do danej grupy wiekowej. Dopełnienie całości stanowi audiobook z wierszami recytowanymi przez dzieci wzbogacony o aranżację muzyczną.